×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  چهارشنبه - ۲۴ مرداد - ۱۳۹۷  
true
false

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، اللهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ

با حذف مقدمات، چند سطری درباره مهجوریت زدایی از قرآن کریم در ماه مبارک رمضان ۹۷ خدمت شما عرضه می دارم.

درباره قرآن می خوانیم

۱- عَلَّمَ الْقُرْآنَ (الرحمن/۲)

۲- عَلَّمَهُ شَدِیدُ الْقُوَى (نجم/۵)

۳- نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِکَ (بقره/۹۷)

۴- ذِکْرٌ لِلْعَالَمِینَ (یوسف/۱۰۴)

۵- قُرْآنًا عَجَبًا (جن/۱)

۶- لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ (حشر/۲۱)

۷- إِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ (حجر/۹)

۸- غَیْرَ ذِی عِوَجٍ (زمر/۲۸)

۹- وَلَوْ کَانَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِیهِ اخْتِلافًا کَثِیرًا (نساء/۸۲)

۱۰- “لا تفنی عجائبه/ دون زمان” (بحارالانوار/ج ۲/ص ۲۸۴)

۱۱- “لا تحصی غرائبه” (بحارالانوار/ج ۷۴/ص ۱۳۶)

۱۲- “لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ/ فَأْتُوا بِسُورَهٍ/ بِعَشْرِ سُوَرٍ/ فَلْیَأْتُوا بِحَدِیثٍ”

۱۳- قَدْ جَاءَکُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّکُمْ (نساء/۱۷۴)

۱۴- قَدْ جَاءَتْکُمْ مَوْعِظَهٌ (یونس/۵۷)

۱۵- یَهْدِی إِلَى الرُّشْدِ (جن/۲)

۱۶- وَهَذَا ذِکْرٌ مُبَارَکٌ أَنْزَلْنَاهُ (انبیاء/۵۰)

۱۷- هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَهٌ لِلْمُؤْمِنِینَ (اسراء/۸۲)

۱۸- “علم نجاه” (صحیفه سجادیه/ص ۱۷۶)

۱۹- “من أراد العلم فلیثوّر القرآن” (مجمع البحرین/ج ۳/ص ۲۳۸)

۲۰- فَذَکِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ یَخَافُ وَعِیدِ (ق/۴۵)

۲۱- “فاذا التبست علیکم الامور کقطع اللیل المظلم فعلیکم بالقرآن” (کافی/ج ۲/ص ۵۹۹)

۲۲- لِیَحْکُمَ بَیْنَ النَّاسِ فِیمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ (بقره/۲۱۳)

۲۳- عامل وحدت ” وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلا تَفَرَّقُوا” (آل عمران/۱۰۳)

۲۴- بهترین داستان “نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ” (کهف/۱۳)

۲۵- تَبَارَکَ الَّذِی نَزَّلَ الْفُرْقَانَ (فرقان/۱)

۲۶- “فانه شافع مشفع”

۲۷- فیه ذکرکم/ ای شرفکم (یعنی شرف شما)

۲۸- عالم گیر “لیظهره علی الدّین کلّه”

۲۹- وَهَذَا ذِکْرٌ مُبَارَکٌ أَنْزَلْنَاهُ (انبیاء/۵۰)

۳۰- کلید هویت “قُلْ یَا أَهْلَ الْکِتَابِ لَسْتُمْ عَلَى شَیْءٍ حَتَّى تُقِیمُوا التَّوْرَاهَ وَالإنْجِیلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَیْکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ” (مائده/۶۸)

۳۱- کلید ربانی شدن “وَلَکِنْ کُونُوا رَبَّانِیِّینَ بِمَا کُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْکِتَابَ وَبِمَا کُنْتُمْ تَدْرُسُونَ”

۳۲- آزادی بخش “أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ” (شعراء/۱۷)

۳۳- خرافه زدا “وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأغْلالَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْ” (اعراف/۱۵۷)

۳۴- عبرت و بصیرت “إِنَّ فِی ذَلِکَ لَعِبْرَهً لأولِی الأبْصَارِ” (آل عمران/۱۳)

۳۵- امیدبخش “وَنُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الأرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّهً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِینَ” (قصص/۵)

۳۶- فرمان تجهیز در برابر دشمن “وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّهٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَیْلِ” (انفال/۶۰)

۳۷- بهترین داستان و تمثیلات و الگوها

۳۸- امام رضا علیه السلام فرمود: دلیل آنکه در نماز، قرآن می خوانیم آن است که قرآن از مهجوریت خارج شود. (تفسیر کنز الدقائق)

این قرآن است و لکن ما با کمال تاسف انواع تقصیرها و قصورها را انجام دادیم، مثلا:

۱- به آیه “خُذِ الْکِتَابَ بِقُوَّهٍ ” (مریم/۱۲) (که دو بار در قرآن مطرح شده) عمل نکردیم.

۲- آن میزان که برای تلاوت وقت گذاشتیم برای تدبر وقت نگذاشتیم.

۳- بسیاری از منابر از تاریخ و تحلیل و شعر و رویا و روضه مملو است، ولی سهم قرآن داده نشده است. درحالی که خدا به پیغمبر می فرماید: باید بر اساس وحی سخن بگویی. “لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ” (نحل/۴۴)

۴- بالاترین هدف همه حوزه ها تربیت عالم ربانی است و قرآن می فرماید: راه ربانی شدن توجه خاص به قرآن است. “وَلَکِنْ کُونُوا رَبَّانِیِّینَ بِمَا کُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْکِتَابَ وَبِمَا کُنْتُمْ تَدْرُسُونَ” (آل عمران/۷۹) در اینجا دو بار کلمه “کنتم” و دو فعل مضارع که نشانه استمرار است به کار رفته است.

۵- ما در برابر وحی و قرآن مدیون هستیم. و بزرگان به ما آموخته اند که اشتغال یقینی، برائت یقینی می خواهد. آیا ما از اشتغال ذمه ای که نسبت به قرآن پیدا کرده ایم، برائت پیدا کرده ایم یا نه؟

۶- تفقه در دین و تدبر در قرآن دو علمی است که با توبیخ از ما مطالبه کرده اند.

اول: “فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِنْهُمْ طَائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ” (توبه/۱۲۲)

دوم: “أَفَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا” (محمد/۲۴)

لکن برای تفقه، حوزه های علمیه بحمدالله تاسیس و فعال شد ولی برای تدبرخبر چندانی نیست. با اینکه ترک تفقه یک توبیخ دارد، و ترک تدبر دو توبیخ دارد.

۱) أَفَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ

۲) أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا

 

۷- چرا باید به گفته مدیر حوزه های علمیه کشور در قم ۶۰۰ درس خارج فقه باشد، که هر روز مشغول هستند ولی درس تفسیر را

  • یا نمی گویند
  • یا در هفته یک روز می گویند آن هم چند دقیقه
  • و یا روزهای تعطیل می گویند و نام آن را درس جنبی می گذارند. این در حالی است که هیچ گونه تشویق و بودجه و شهریه برای آن در نظر گرفته نشده است.

۸- در تاریخ می خوانیم در ماجرای احد پیامبر فرمود هرکس بیشتر با قرآن مانوس است، اول به جنازه او نماز بخوانیم. و در قیامت به انسان خطاب می شود بر اساس قرآن رتبه بگیر. “اقرأَ و ارقأَ”

۹- با اینکه پیامبر درباره قرآن و اهل بیت بارها فرمود: “لن یفترقا” ولی در حال حاضر جلسات روضه و عزاداری و جشن و سوگواری، بسیار پررنگ تر از جلسات قرآن و تفسیر است.

۱۰ با اینکه پیامبر از مظلومیت اهل بیت علیهم السلام خبر داشت، اما در قیامت آنجا که شکایت می کند، از مهجوریت قرآن شکایت می کندو نه از مظلومیت اهل بیت علیهم السلام، و نمی گوید “یا ربّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا اهل بیتی مَظْلُومًا ” بلکه می فرماید: “إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا” (فرقان/۳۰)

۱۱- کلمه اقامه در چهار چیز به کار رفته است:

أَقیموا الدّین، أَقیموا الوزن، أَقیموا الصّلاه، أَقاموا التّوراه و الانجیل و ما أَنزل

بنابراین باید قرآن را به پا داشت.

۱۲- فقه و تفسیر هر دو عزیزند ولی بهره مردم از فقه کوتاه است. زیرا عمل به رساله مراجع شروطی دارد:

اول: باید مردم شیعه باشند.

دوم: باید مقلد باشند.

سوم: باید مرجع زنده باشد.

ولی استفاده از تفسیر هیچ کدام از شرایط بالا را ندارد.

۱۳- قرآن به قدری محور است که اگر حدیثی تضاد با آن داشته باشد، آن حدیث را باید به دیوار زد. “فاضربوه علی الجدار”

۱۴- حتی مقام نبوت و اهل بیت علیهم السلام را از نظر معرفت، مودت و اطاعت باید از قرآن بیاموزیم.

*مثلا اگر خواستیم اولی الامری را که مأَمور به اطاعت از آن بزرگواران هستیم بشناسیم خود قرآن بهترین راهنمایی را دارد. از آیات “لا تطع، لا تطیعوا، لا تتبع، لا تتبعوا” مواردی که حق پیروی از آنان را نداریم شناخته می شود. سپس می فهمیم آن اولی الامر باید افراد منفی توصیف شده در این آیات نباشند که نتیجه آن اطاعت از معصوم می شود.

*مثال دیگر: اگر خواستیم معنای “فزت و رب الکعبه” را بشناسیم، از خود قرآن که درباره کمالاتی می فرماید: “ذلک الفوز” و درباره افرادی می فرماید: “اولئک هم الفائزون” پی می بریم که حضرت امیر علیه السلام با این جمله تمام کمالات خود را مطرح کرده است.

*مثال دیگر: آنجا که مخاطبین نماز جمعه برای خرید جنس از پای خطبه پیغمبر به سراغ خرید رفتند، و تنها چند نفری نشستند، قرآن می فرماید: رهبر را تنها گذاشتند. “تر کوک قائما” و نمی فرماید نماز یا خطبه های نماز جمعه را رها کردند. از همین می فهمیم که بدتر از رها کردن خطبه و نماز، رها کردن رهبر معصوم است.

هر کلمه ای و بلکه هر حرف قرآن دارای نکاتی است که متاسفانه مزه قرآن را (جز افراد اندکی) نچشیده اند، و نه به طلاب چشاندند و نه طلاب به مردم چشاندند و بلکه بعضی ممکن است قرآن و تفسیر را علم ندانند و خیال می کنند که درس تفسیر درس ساده و بی مایه ای است.

اینجانب اقرار بزرگانی چون ملاصدرا، امام خمینی، فیض کاشانی، شهید محراب آیت الله مدنی، آیت الله مشکینی و آیت الله وحید خراسانی را که در اواخر عمرشان داشته اند که ما سهم قرآن را انجام نداده ایم، استخراج و ده ها هزار بار چاپ و منتشر کرده ام.

گرچه به لطف خدا درس تفسیر کم و بیش نسبت به گذشته رشد داشته است، اما هنوز مقام درس تفسیر حتی به یک پنجم درس های رسمی نرسیده است.

ماشین هایی را که هوا گرفته است، در سرازیری با هل دادن روشن می شوند. سرازیری قرآن، ماه رمضان است که در آستانه آن هستیم و می توانیم همه علما و طلاب را به این سو بسیج و تشویق نماییم.

بجاست که ما از خداوند که کلامش را جدی نگرفتیم و پیامبرش را وادار به شکایت کردیم، آن هم در روز قیامت، و از مردمی که به جای کلمات خالق به کلمات مخلوق سرگرم کردیم، عذرخواهی کنیم.

و از خداوند توفیق جبران بخواهیم و همه مسولین فرهنگی را برای مهجوریت زدایی از قرآن کریم دعوت کنیم و مردم را بعد از قرائت و ترتیل و تجوید و حفظ به تدبر و تفسیر دعوت کنیم. شاید بتوانیم مزه قرآن را بچشیم، و قرآن را نور فرهنگ و سیاست و اقتصاد و تعلیم و تربیت و خانواده و جامعه و موضع گیری های خود قرار دهیم.

و به استفاده های تشریفاتی از قبیل نگه داشتن بالای سر مسافر، مهریه زنان، سوگند، سر گرفتن در شب قدر، چاپ های رنگارنگ و متنوع، به خانه نو بردن، کاشی کاری در لب پشت بام مساجد و حسینیه ها و حرم های امامان و امامزادگان با خط هایی که حتی قابل خواندن نیست، استخاره، تلاوت برای مردگان و یا حفظ جان و مال انسان در سفر و امثال آن قانع نشویم.

 

ارادتمند

محسن قرائتی

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

*


true